Chuyển đến nội dung chính

KHÓ KHĂN TÂM LÝ CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC NHÀ TÂM LÝ HỌC TRẺ TUỔI TRONG HỆ THỐNG HỌC ĐƯỜNG.

Postado por
Bài viết được lược trích từ: "KHÓ KHĂN TÂM LÝ CỦA TRẺ EM - THANH THIẾU NIÊN QUA TỪNG GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN VÀ VAI TRÒ CỦA CÁC NHÀ TÂM LÝ HỌC TRẺ TUỔI TRONG HỆ THỐNG HỌC ĐƯỜNG" 
PGS.TS. PHAN TRỌNG NGỌ & PGS.TS.TRẦN THỊ LỆ THU

Trong hành trình phát triển và hoàn thiện, con người sẽ trải qua nhiều giai đoạn phát triển về cả thể chất và tâm lý. Với mổi giai đoạn phát tiển sẽ có những xáo trộn về tâm lý được xem là những khủng hoảng lứa tuổi mang tính quyết định cho sự "lớn lên". Một hành trình dài đủ để con người " nhặt nhạnh những mãnh ghép" cho bức ảnh cuộc đời của mổi người với những gam màu sáng tối xen kẽ - gam màu đó chính là những trải nghiệm thú vị  có, đau buồn có; gam màu tối sẽ làm cho bức tranh được "nâng tầm giá trị" với việc đương đầu với các biến cố, thách thức/khó khăn mang tính trặc trưng của mổi cá nhân qua từng giai đoạn phát triển nhất định. Sự đương đầu này sẽ là những thách thức giúp cho mỗi cá nhân trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn bản lĩnh hơn đó chính là giá trị tuyệt vời từ những gam màu tối; bên cạnh đó không ít "bức tranh" tràn ngập trong gam màu tối khi bản thân cứ mãi loay hoay trong vòng xoáy cảm xúc tiêu cực, gục ngã trước những thách thức trong cuộc sống và các mối quan hệ.

Quá trình phát triển có sự song hành và đồng thời về thể chất và tâm lý  sẽ diễn ra; điều này tạo nên tính hài hòa trong phát triển. Sự tác động mang tính tương hỗ giữa hai yếu tố này đóng một vai trò quan trọng, tạo nên những thách thức nhất định mà các bạn ở lứa tuổi vị thành niên phải đối diện và vượt qua.

Trong toàn bộ quá trình phát triển tâm lý cá nhân thì giai đoạn tuổi học sinh trung học cơ sở (THCS) là giai đoạn phát triển tâm lý rất phức tạp. Một giai đoạn mang tính bùng nổ và có phần nổi loạn khi mà mổi cá nhân chịu sự tác động cộng hưởng do những thay đổi về mặt sinh lý cùng các tác động từ môi trường xung quanh như: gia đình, nhà trường, xã hội cùng các mối quan hệ từ các bạn đồng trang lứa. Sự thiếu kém về kỹ năng ứng phó và thích nghi với môi trường cũng như sự hạn chế trong các mối quan hệ xã hội mang tính hỗ trợ - nâng đỡ tâm lý (nhóm bạn thân, gia đình, những người mà bản than tin tưởng và chia sẻ những vấn đề khó khăn đang gặp phải) là những " hố đen" làm cho cá nhân trở nên khó khăn hơn, vất vả hơn trong việc chấp nhận, ứng phó và vượt qua các thách thức.

Với công trình nghiên cứu được thực hiện với 2549 đối tượng có độ tuổi từ 11-15 đã khẳng định những rối loạn liên quan đến sức khỏe tâm thần (SKTT) (trang 23, Kỷ yếu hội thảo khoa học toàn quốc Sức khỏe tâm thần trong trường học)  của học sinh bao gồm:

  1. Các rối loạn hành vi (RLHV) như đánh nhau, hành hạ động vật, nói dối, lấy trộm đồ đạc vật dụng;, bỏ học, cờ bạc, bỏ nhà xuất hiện vở học sinh nam nhiều hơn.
  2. Một số rối loạn liên quan đến SKTT khác như: lo âu chiếm 12,3%, sợ bẩn (10%), trầm cảm với tỷ lệ 8,4%...
  3. Hành vi sử dụng chất gây nghiện bao gồm: thuốc lá (1,22%), rượu (0,88%); ma túy (0,47%).
Và có 4 nhóm yếu tố ảnh hướng đến sức khỏe tâm lý - tâm thần được đề cập đến bao gồm: yếu tố xã hội, yếu tố nhà trường, yếu tố gia đình và yếu tố học sinh (xuất phát từ bản thân học sinh). Một con số đáng lưu ý được đề cập trong nghiên cứu "Sức khỏe tâm thần của học sinh THCS" được tiến hành dựa trên kết quả khảo sát từ 1103 khách thể đang là học sinh THCS từ 11-15 tuổi, đã cho thấy 74,23% co sức khỏe tâm thần ở mức bình thường; 25,76% ở mức có vấn đề của sức khỏe tâm thần (trong đó ranh giơi là 14,82% và 10,94%). Các vấn đề về cảm xúc chiếm 29,7% cao hơn các vấn đề về hành vi là 23,6% (trang 30).
Với việc sử dụng thang đo CONNERS CBRS-SR (The self - report Conners Comprehensive Behavior Rating Scales) với 196 khách thể cho thấy có 10,2% rối nhiễu mwusc thấp; 10,7% có nguy cơ rối nhiễu cao và 6,6% có biểu hiện rối nhiễu ở mức cao. Nhóm hành vi thường gặp đó là: gây hấn, nói dối và chống đối. 
Một số yếu tố mang tính nguy cơ trong quá trình phát triển tâm sinh lý, an toàn về sức khỏe tâm lý- tâm thần có thể được đề cập như:

  • Phương thức giáo dục của gia đình, giao tiếp và ứng xử giữa các thành viên trong gia đình bị "tắc nghẽn": cha mẹ thiếu sự quan tâm chăm sóc hoặc quá khắc khe và kiểm soát, xét nét con cái
  • Áp lực từ học tập, công việc và các mối quan hệ xã hội, quan hệ nhóm bạn đồng trang lứa...
  • "Một số tác động từ yếu tố truyền thông" (trang 24, Tìm hiểu rối nhiễu hành vi ở học sinh THCS bằng thang đo COONERS CBRS-SR) như bùng nổ về công nghệ thông tin có rất nhiều luồng thông tin truyền thông thiếu khoa học, các trang web đen, phim ảnh sách báo có nội dung đồi trụy...
  • Sự thiếu xót về một số hệ thống hỗ trợ, nâng dỡ, chăm sóc phát triển sức khỏe tâm lý - tâm thần dành cho đối tượng vị thành niên: hạn chế về lực lượng chuyên ngành tham vấn - trị liệu tâm lý, các phòng tham vấn tâm lý, các hoạt động ngoại khóa nghèo nàn về cả hình thức và nội dung, sân chơi lành mạnh dành cho các nhóm bạn cùng trang lứa còn nhiều hạn chế...
Với những thực trạng trên, như là một thách thức to lớn đòi hỏi sự phát triển vững mạnh hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm lý - tâm thần cho trẻ em Việt Nam, cũng như các hoạt động dịch vụ chăm sóc và phát triển sức khỏe tâm lý - tâm thần sâu rộng, toàn diện và nhân văn. Bên cạnh đó, không thể thiếu sự phát triển và hoàn thiện hệ thống giáo dục, truyền thông lành mạnh.
Vì vậy đội ngũ các nhà tâm lý học trẻ tuổi đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy và tiến tới xây dựng, hoàn thiện ngành nghề tâm lý - giáo dục tại Việt Nam.

Tài liệu tham khảo:

KỶ YẾU HỘI THẢO KHAO HỌC TOÀN QUỐC SỨC KHỎE TÂM THẦN TRONG TRƯỜNG HỌC  - NXB ĐH Quốc gia TP. Hồ Chí Minh.
QŨY TÀI ĂNG TRẺ TÂM LÝ HỌC - GIÁO DỤC HỌC VIỆT NAM.



Marcadores:

Popular Posts

RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN Ở TRẺ EM - NÊN HIỂU NHƯ THẾ NÀO VỀ QUAN ĐIỂM CHO RẰNG NHỮNG RỐI LOẠN PHÁT TRIỂN Ở TRẺ MẮC PHẢI LÀ DO CÁCH GIÁO DỤC VÀ TIẾP XÚC TỪ PHIÁ GIA ĐÌNH CỦA TRẺ

Postado por
Hiện nay với sự phát triển của các phương tiện truyền thông, nhiều người tin rằng những rối loạn phát triển như tự kỷ, ADHD, chậm phát triển tâm thần, chậm phát triển ngôn ngữ, khó khăn trong học tập… không phải do cách giáo dục của gia đình, thì cũng không ít người lên án cho rằng nguyên nhân chính gây ra những rối loạn trên là do cách giáo dục, tiếp xúc với trẻ của gia đình (cưng chìu, ít tương tác, ít tiếp xúc với trẻ, bỏ bê trẻ..) điều này nên được nhìn nhận như thế nào ? Ngày nay, với sự phát triển của đời sống hiện đại, bên cạnh những lợi ích của những thành quả vượt bậc ấy là những hệ lụy đi kèm theo. Khi chúng ta nhìn ở một góc độ tổng thể khách quan, những hệ lụy này có ảnh hưởng đến chất lượng đời sống cũng như là sự phát triển về cả tâm lí – thể chất của con người. Tiếp cận ở một phương diện cụ thể hơn, sự phát triển của các phương tiện truyền thông cũng góp phần không nhỏ đối với đời sống xã hội. con người được tiếp cận nhiều hơn với tri thức khoa học, tiện lợi ...
Đọc thêm

LI DỊ - NHỮNG CON SỐ "ẤN TƯỢNG"

Postado por
Có lẽ hình phạt khủng khiếp nhất đối với con người đó là “bất tử trong cô độc”. Trải qua lịch sử hình thành dài lâu từ thưở sơ khai cho đến ngày hôm nay, con người không ngừng phát triển những cách thức và công nghệ phát triển sự giao tiếp ngày một tinh vi hơn. Để thoát khỏi cảm giác cô độc như 1 hình phạt kia, con người luôn tìm đến với nhau, gắn kết cùng nhau sau khi trải qua một hành trình dài cho việc tìm hiểu và tạo nên sự hòa hợp dựa trên cách thức gắn kết rất đổi cao cả, đó chính là tình yêu. Có lẽ ai cũng có cách nhìn, cách thể hiện cho riêng mình điều đó mang đậm bản sắc cá nhân, một nét đặc trưng về tính cách. Những quy tắc này không đâu xa lạ, chỉ là tập hợp một số cách ứng xữ trong giao tiếp mà điều này sẽ góp phần làm cho chúng ta “yêu và được yêu” một cách trọn vẹn nhất có thể, nhưng chắc hẳn nhiều lúc chúng ta sẽ dễ lãng quên trong cuộc sống đầy tranh đua và mệt mỏi. Dù là vô tình hay hữu ý xin hãy trân trọng từng giây phút khi yêu, một sự chú tâm dù là rất nhỏ ...
Đọc thêm

VAI TRÒ CỦA GIÁM SÁT TRONG THAM VẤN – TRỊ LIỆU TÂM LÝ

Postado por
Công việc tham vấn - trị liệu tâm lý luôn là một lĩnh vực đầy bí ẩn, đầy cuốn hút khi bạn sử dụng chính “con người của nhà tham vấn/nhà trị liệu” để làm việc với thân chủ - những người đang có những vấn đề khó khăn về tâm lý, rối loạn về chức năng về tâm lý. Dựa trên những kỹ thuật đặc trưng tác động đến tâm lý con người thông qua tiến trình trao đổi/chia sẻ, cung cấp thông tin…xin tạm được gọi là “điều trị thông qua lời nói”. Chính bản thân những nhà chuyên môn về tâm lý, nhà thực hành tâm lý cũng là con người. Đôi lúc, họ trở nên mệt mỏi với khó khăn trong những ca can thiệp, những trường hợp mà bản thân nhà tham vấn/trị liệu thấy “con người của chính mình” trong những rắc rối bản thân TC (thân chủ) đang gặp phải, đó là những vấn đề rắc rối trong công việc, các mối quan hệ, việc vận dụng các liệu pháp can thiệp…chính những vấn đề này, đòi hỏi có sự can thiệp và hỗ trợ từ những người giám sát (NGS). Một nhà trị liệu/hay một nhà tham vấn với những kỹ năng thực hành tu...
Đọc thêm